3. โบราณสถานพานหิน




สถานที่ตั้ง
ตั้งอยู่ที่บ้านโคกขวาง ตำบลหนองโพรง อำเภอศรีมหาโพธิ เลยที่ว่าการอำเภอศรีมหาโพธิ ไปทางบ้านโคกขวางประมาณ 2 กิโลเมตร แล้วแยกขวาเข้าไปอีกประมาณ 1 กิโลเมตร

ความสำคัญ
เป็นโบราณสถานที่ก่อด้วยศิลาแลงรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดใหญ่ กว้างด้านละ 15.50 เมตร สูง 3.5 เมตร มีมุขยื่นออกไปทั้งสี่ด้าน สันนิษฐานว่าประดิษฐานเทวรูปพระนารายณ์ มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 12-14 ในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 1 แห่งเจนละ ตรงกลาง
ของซากเทวาลัยมีฐานของเทวรูป ซึ่งแต่เดิมตะแคงอยู่ลักษณะคล้ายพาน จึงเรียกว่า “พานหิน” นอกจากนี้ยังพบศิลาแลงทรงกลม
สกัดเป็นรูปฐานเชิงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จทอดพระเนตรโบราณสถานแห่งนี้เมื่อปี พ.ศ. 2451